Schijnzelfstandigheid blijkt in de praktijk vaak een lastige kwestie. Door verschillende constructies denkt de zzp’er en opdrachtgever te voldoen aan de voorwaarden van zelfstandigheid. Echter wanneer de zzp’er enkel op papier zelfstandig is maar in de uitvoering een werknemer, dan bestaat er alsnog een inhoudingsplicht voor de opdrachtgever. Het gevolg is dat de zzp’er verzekeringsplichtig is en gerechtigd is tot arbeidsrechtelijke bescherming. De Belastingdienst zal aankomend jaar 2022 gaan handhaven op schijnzelfstandigheid, met ook specifiek aandacht voor de zorg. Aanleiding hiervoor zijn de Deliveroo-uitspraak en twee moties van Gijs van Dijk (PvDA). We zetten in dit artikel uiteen wat concreet betekent voor ondernemers in de zorg.

Schijnzelfstandigheid Deliveroo: bezorgers zijn niet zelfstandig

In de Deliveroo-uitspraak van afgelopen februari stond de schijnzelfstandigheid van de Deliveroo-bezorgers centraal. Het Hof heeft hier opnieuw bevestigd dat de fietsers bij Deliveroo toch niet als zelfstandigen kunnen worden aangemerkt. Hoewel de aard van de werkzaamheden (het bezorgen van voedsel) weinig aanwijzingen vergt, is een gezagsverhouding toch aanwezig. Zo heeft Deliveroo herhaaldelijk de contractsvorm gewijzigd en de wijze waarop werkzaamheden moeten worden verricht. Deliveroo stelt ook eenzijdig het betaalmodel vast en door het gebruikte GPS systeem heeft Deliveroo een vergaande controlemogelijkheid.

Uber chauffeurs ook in dienst

Ook in de Uber-uitspraak van september 2021 oordeelde de rechtbank dat Uber zijn chauffeurs in dienst moet nemen. Ook hier oordeelt de rechter dat er sprake is van modern werkgeversgezag. De functies op de app die door Uber en de chauffeurs worden gebruikt, wijzen op een werknemersrelatie.

Moties voor handhaving schijnzelfstandigheid in de zorg

Op 12 oktober heeft de Tweede Kamer twee moties van Gijs van Dijk en Maatoug aangenomen. De Belastingdienst, zal net als in 2021, in het jaar 2022 extra opsporingsbudget ontvangen voor de aanpak van schijnzelfstandigheid. De Belastingdienst zal bij zijn aanpak een sectorspecifieke benadering handhaven. De focus ligt vooral ook op de sector gezondheidszorg, waar een grote hoeveelheid zelfstandigen werkzaam zijn. Uit de pilot webmodule is namelijk naar voren gekomen dat in de sector gezondheidszorg relatief vaak een indicatie van een dienstbetrekking aanwezig was. In de motie is verzocht om de webmodule in één sector in te gaan zetten, bijvoorbeeld de gezondheidszorg.

Vooruitlopend op de handhaving van schijnzelfstandigheid is het verstandig om eens te kijken naar de zzp’ers die voor uw organisaties werkzaam zijn en in kaart te brengen op welke wijze er wordt samengewerkt. Zo kunt u nagaan of u risico loopt zodra er extra gehandhaafd wordt.

Geschreven door:

Belastingadviseur Tamara van Mourik

Tamara van Mourik

Belastingadviseur en loonbelastingspecialist