Wanneer iemand werkzaamheden verricht in een ander land, wordt vaak vooraf goed uitgezocht hoe het zit met de inkomstenbelasting en de btw. Over sociale zekerheid wordt echter minder goed nagedacht, terwijl dit wel cruciaal is. In dit artikel gaven we aan waar ondernemers of werknemers op moeten letten met betrekking tot sociale zekerheid in het buitenland.

Vanwege de coronacrisis en de daarbij horende maatregelen kunnen situaties echter momenteel anders zijn. Zo is mogelijk de socialezekerheidswetgeving van het werkland bijvoorbeeld niet langer van toepassing op uw werknemer. In dit artikel behandelen we de aandachtspunten van internationale sociale zekerheid in de coronatijd en de afspraken die zijn gemaakt tussen de Europese lidstaten.

Waar is een werknemer sociaal verzekerd?

Binnen Europa is op een werknemer die in meerdere landen werkt de socialezekerheidswetgeving van slechts één lidstaat van toepassing. In beginsel is de werknemer in dit geval verzekerd in het woonland als hij daar een substantieel gedeelte (meer dan 25%) van zijn werkzaamheden verricht. Als de werknemer geen substantieel gedeelte van zijn werkzaamheden in het woonland verricht is hij in veel gevallen verzekerd in het werkland. Als deze groep werknemers door Covid-19 tijdelijk niet in het werkland kan werken, kan een nieuwe situatie ontstaan. Hierdoor raakt de werknemer in zijn woonland sociaal verzekerd. Dit is vaak echter niet wenselijk.

Veranderende situatie sociale zekerheid door coronavirus

Om te bepalen of de gewijzigde omstandigheden gevolgen hebben voor de sociale verzekeringen, is het noodzakelijk om eerst de nieuwe situatie in kaart te brengen. Zit de werknemer thuis in afwachting van werk of voert hij zijn werkzaamheden tijdelijk vanuit huis uit? Bij het werken in meerdere landen wordt voor de procentuele verdeling woonland-werkland altijd gekeken naar de schatting voor een periode van 12 maanden. Deze periode is gekozen om te voorkomen dat een werknemer bij incidenteel over de grens werken in een ander land sociaal verzekerd raakt.

Thuis in afwachting van werk

Als de werknemer thuis zit in afwachting van werk, verandert dit in principe niets aan de situatie. Hij of zij gaat immers niet een substantieel gedeelte van zijn werkzaamheden in het woonland uitvoeren. De situatie is vergelijkbaar met bijvoorbeeld verlof in het woonland. Ook als de werknemer zelf het coronavirus op zou lopen, verricht hij geen werkzaamheden en kan dit niet leiden tot het verrichten van een substantieel deel van de werkzaamheden in het woonland.

Werkzaamheden worden thuis uitgevoerd

Als de werknemer zijn werkzaamheden als gevolg van de Covid-19 pandemie volledig in het woonland verricht, ontstaat al snel een situatie waarbij de werknemer meer dan 25% van zijn werkzaamheden in het woonland verricht. Volgens de Europese socialezekerheids-verordening wordt de sociale zekerheidswetgeving van het woonland dan van toepassing. De Nederlandse, Belgische en Duitse overheden hebben echter aangegeven dat tijdelijk vanuit huis werken vanwege het coronavirus geen invloed heeft op de toepasselijke socialezekerheidswetgeving. Een werknemer die over de grens werkt kan altijd een A1-verklaring aanvragen om aan tonen in welk land hij sociaal verzekerd is. Voor thuis werken in verband met Covid-19 is een A1-verklaring niet vereist, tenzij de autoriteit in het werkland deze verplicht stelt.

Kennisdossier op onze website

Wilt u weten welke mogelijkheden u heeft om uw bedrijfsproces af te stemmen op de huidige genomen maatregelen in verband met het coronavirus? Of wat u kunt doen om uw bedrijf gezond te houden? Op onze website hebben we een pagina ingericht waar ons specialistenteam corona de komende tijd regelmatig haar kennis met u deelt. Houd deze pagina in de gaten, zodat u de juiste keuzes kunt maken voor uw organisatie. Heeft u specifieke vragen over de gevolgen voor uw organisatie? Neem dan contact op met uw contactpersoon bij Moore DRV of het specialistenteam corona. U kunt ook uw contactgegevens achterlaten en wij nemen contact met u op.

Geschreven door:

Belastingadviseur Mariëlle Spuijbroek

mr. Mariëlle Spuijbroek

Partner en belastingadviseur