Brengt u privégeld mee in een huwelijk, van wie is dat dan?

Artikel
Brengt u privégeld mee in een huwelijk, van wie is dat dan?

Brengt u privégeld mee in een huwelijk, van wie is dat dan?

Artikel

Laatste update: 29 april 2020
Gepubliceerd: 29 april 2020

Stel: u bent gehuwd in gemeenschap van goederen en u beschikt over privégelden. Dit kan bijvoorbeeld geld zijn dat u geërfd hebt of geschonken hebt gekregen. Op de langere termijn kan de vraag worden gesteld van wie dat geld dan is. Van u alleen of van u beiden? In dit artikel zetten we de regels en uitzonderingen voor u uiteen.

Wanneer is het huwelijk gesloten?

Bij een beperkte gemeenschap van goederen, het uitgangspunt bij huwelijken gesloten na 1 januari 2018, zijn erfenissen of schenkingen in beginsel privégelden op grond van de wettelijke regeling. Bij een algehele gemeenschap van goederen, het uitgangspunt bij huwelijken die zijn gesloten vóór 1 januari 2018, is dit alleen het geval bij erfenissen en schenkingen die verkregen zijn onder een uitsluitingsclausule. In die clausule in het testament of in de schenkingsakte moet dan staan dat de erfenis of de schenking niet in enige gemeenschap van goederen valt. Dit betekent dus dat het privégeld is en blijft van de echtgenoot die het geld heeft verkregen.

Privégeld besteed aan gemeenschap

Stel nu dat u uw privégeld besteed hebt aan bijvoorbeeld een vakantie met het hele gezin of een verbouwing van de echtelijke woning. Kunt u die gelden dan terugkrijgen in geval van scheiding? Maakt het daarbij nog uit waaraan de bedragen zijn besteed? Het huis is er immers nog, maar de vakantie was consumptief van aard, het geld is weg. Over dit onderwerp zijn veel juridische procedures gevoerd.

Verdeeldheid in de rechtspraak

Lange tijd was de rechtspraak in Nederland sterk verdeeld over dit onderwerp. Verschillende gerechtshoven hadden verschillende visies. Zo was het ene gerechtshof van oordeel dat het niet uitmaakte waar het geld aan was besteed, maakte een ander gerechtshof dit onderscheid wel en hing weer een ander gerechtshof het uitgangspunt op=op aan. De uitkomsten in procedures weken nogal af en er ontstonden regionale verschillen. In 2019 heeft de Hoge Raad daarom duidelijkheid gegeven.

Duidelijkheid over privégeld besteed aan gemeenschap

Door de uitspraak van de Hoge Raad is duidelijk geworden dat privégelden, die besteed zijn aan de gemeenschap, in principe vergoed moeten worden door de gemeenschap bij scheiding (of eerder tijdens het huwelijk). Het maakt hierbij niet uit waar het geld aan is besteed. Het maakt dus niet uit of het geld geïnvesteerd is in een gezamenlijke woning of dat een gezin van het bedrag gezamenlijk op vakantie is gegaan. Uitgangspunt is dat het bedrag in beginsel terugbetaald moet worden door de gemeenschap, zodra het ‘de poort van de gemeenschap’ is gepasseerd. Dit betekent een sterke positie voor de echtgenoot die de erfenis of de schenking heeft ontvangen.

Let op! Het is de gemeenschap die terug moet betalen, niet de andere echtgenoot. De helft van de bevoordeling is dus voor de ene partner en de andere helft voor de andere partner.

Tip! Let bij een scheiding op eventuele privégelden en bekijk of er privégelden zijn gebruikt om lasten te voldoen die hadden moeten worden betaald door de gemeenschap.

Uitzonderingen

Uiteraard zijn er uitzonderingen op deze hoofdregel. De situatie is anders indien impliciet of expliciet afspraken zijn gemaakt tussen de echtgenoten, die inhouden dat het bedrag niet terug betaald hoeft te worden. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer u uw gezin hebt getrakteerd op een vakantie. U verricht een betaling waar geen vergoeding tegenover staat. Met name impliciet gemaakte afspraken, die niet op schrift staan, zijn in de praktijk moeilijk te bewijzen en kunnen voor discussie zorgen bij scheiding.

Tip! Als u binnen een huwelijk een traktatie of een cadeau ontvangt dat met privégelden is betaald door uw partner, dan is het verstandig om hiervan een korte aantekening of notitie te maken met twee handtekeningen en met vermelding van de datum.

Indien met de privégelden een privéschuld voldaan wordt, ontstaat geen vergoedingsrecht. De gemeenschap speelt hierin namelijk geen rol. Er worden dan immers geen gemeenschapsschulden voldaan met privégelden.

Oplettendheid bij periodiek verrekenbeding

Indien privégelden zijn gebruikt om gemeenschapsschulden te voldoen, kunnen de uitkomsten bij een echtscheiding verrassend zijn. Dat kan ook het geval zijn indien in huwelijkse voorwaarden een verplichting is opgenomen om het inkomen dat in het jaar van ontvangst niet is uitgegeven, samen te delen. In de regel wordt geen uitvoering gegeven aan een dergelijke afspraak wat wettelijk bezien tot gevolg heeft dat het gehele aanwezige vermogen wordt geacht gemeenschappelijk te zijn. Dit gevolg wijkt doorgaans af van de intentie van beide echtgenoten aangezien zij juist in de huwelijkse voorwaarden hebben afgesproken dat het vermogen niet gemeenschappelijk is. Om ook dat gevolg te voorkomen, is periodiek onderhoud van de huwelijkse voorwaarden absoluut noodzakelijk.