De partner van uw kind uitsluiten bij schenken of erven: hoe werkt dat?

Artikel
De partner van uw kind uitsluiten bij schenken of erven: hoe werkt dat?

De partner van uw kind uitsluiten bij schenken of erven: hoe werkt dat?

Artikel

Laatste update: 12 februari 2020
Gepubliceerd: 12 februari 2020

Wilt u niet het risico lopen dat bij een eventuele echtscheiding de partner van uw kind een deel van uw schenking of erfenis krijgt? Dan biedt het opnemen van een uitsluitingsclausule een oplossing. Hiermee voorkomt u dat de schenking of erfenis valt in de huwelijksgemeenschap. Hierdoor blijft dit vermogen in het bezit van uw kind en heeft de partner hier geen recht op. In dit artikel zetten we uiteen hoe dit werkt en wat het verschil is tussen de harde en zachte uitsluitingsclausule.

Wat is de harde uitsluitingsclausule?

Met de harde uitsluitingsclausule kunt u regelen dat een schenking of erfenis nooit valt in een eventuele gemeenschap van goederen waarin uw kind is gehuwd, ongeacht de reden van de ontbinding van het huwelijk (echtscheiding of overlijden).

Een belangrijk aandachtspunt van de harde uitsluitingsclausule is dat bij het overlijden van uw kind de harde uitsluitingsclausule fiscaal nadelig kan uitpakken. Dit is mogelijk het geval als het kind dat de schenking of erfenis heeft ontvangen eerder overlijdt dan de partner. Het onder de uitsluitingsclausule verkregen vermogen wordt dan namelijk bij het overlijden van het kind volledig belast met erfbelasting. Hierdoor moeten de erfgenamen van het kind mogelijk meer erfbelasting betalen dan zonder deze uitsluitingsclausule.

Wat is een zachte uitsluitingsclausule?

Bij de zachte uitsluitingsclausule werkt de uitsluitingsclausule enkel wanneer de relatie van het kind eindigt door echtscheiding, en dus niet bij overlijden. Hierdoor blijft de schenking of erfenis alleen bij een echtscheiding tot het privévermogen van het betreffende kind behoren.

Of de schenking ook daadwerkelijk bij overlijden tot de huwelijksgemeenschap gaat behoren, is mede afhankelijk van de door uw kind en diens partner gemaakte afspraken. Als bijvoorbeeld in huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden is afgesproken dat schenkingen en erfenissen altijd buiten de gemeenschap blijven, leidt een zachte uitsluitingsclausule er niet toe dat dit vermogen dan ineens wel tot de gemeenschap gaat behoren.

Huwelijken ná 1 januari 2018

Is uw kind getrouwd ná 1 januari 2018 zonder het maken van huwelijkse voorwaarden? Dan valt de schenking op basis van de nieuwe wettelijke gemeenschap van goederen niet langer automatisch in de huwelijksgemeenschap. Het kind kan echter samen met de partner besluiten om huwelijkse voorwaarden op te stellen waarin zij gezamenlijk bepalen dat schenkingen wél tot de gemeenschap van goederen behoren. Dit kan uw wens als schenker of erflater doorkruisen. Om als schenker/erflater zelf de touwtjes in handen te houden, kan het ook in dat geval nog steeds zinvol zijn om een uitsluitingsclausule op te nemen in de schenkingsovereenkomst of het testament.

Schriftelijke vastlegging uitsluitingsclausule vereist

Zorg voor een schriftelijke vastlegging van de uitsluitingsclausule. Dit kan door vastlegging in een notariële of onderhandse akte. Deze akte is het bewijs dat het een verkrijging onder uitsluitingsclausule betreft. Bij een schenking moet de uitsluitingsclausule gelijktijdig met de schenking worden vastgelegd. Het achteraf opnemen van een uitsluitingsclausule is niet mogelijk. Bij vererving moet de uitsluitingsclausule worden vastgelegd in een testament.

Administratie van verkregen vermogen belangrijk

Een goede administratie van het onder de uitsluitingsclausule verkregen vermogen kan van groot belang zijn, bijvoorbeeld in geval van echtscheiding. In dat geval moet bewezen worden ten aanzien van welk vermogen de uitsluitingsclausule geldt. Zo blijkt ook uit een recent arrest van de Hoge Raad. In de betreffende uitspraak had de vrouw in totaal € 30.000 aan schenkingen onder uitsluitingsclausule ontvangen van haar ouders. De schenkingen werden vervolgens naar de gemeenschappelijke bankrekening overgeboekt en door beide echtgenoten samen opgemaakt. Bij de echtscheiding wilde de vrouw haar onder uitsluitingsclausule verkregen vermogen terug. De man stelde dat de vrouw daar geen recht op had, omdat het betreffende vermogen was opgegaan aan gezamenlijke uitgaven.

De Hoge Raad oordeelde dat hoewel de schenkingen op de gezamenlijke rekening waren geboekt en voor gemeenschappelijke uitgaven waren gebruikt, de vrouw een vorderingsrecht op de gemeenschap had van € 30.000. De vrouw had volgens de Hoge Raad daarom recht op terugbetaling van de geschonken bedragen. Enkel als de man had kunnen bewijzen dat de vrouw de schenkingen had gebruikt om haar privéschulden te voldoen, had ze geen recht gehad op terugbetaling van het bedrag van € 30.000.

Om discussie bij echtscheiding te voorkomen kan het verstandig zijn om schenkingen en erfrechtelijke verkrijgingen niet op een gezamenlijke rekening te storten, maar op een aparte bankrekening op naam van het kind.

Wilt u weten hoe u uw vermogen fiscaal voordelig kan overdragen naar de volgende generatie en/of wilt u weten wat voor u de beste route is? Neem dan contact op met onze adviseurs.