De Hoge Raad heeft eind december 2021 aangegeven dat de huidige belasting op sparen en beleggen via een forfaitair rendement in strijd is met het Europees Recht. De adviseur van de Hoge Raad, de Advocaat-Generaal, heeft in een advies aan de Hoge Raad rond een vergelijkbare zaak aangegeven hoe dit arrest in de praktijk kan worden toegepast. In dit artikel leggen we u uit wat de Advocaat-Generaal heeft geadviseerd.

Alleen rechtsherstel van box 3 vanaf 2017

De Advocaat-Generaal geeft aan dat het stelsel, zoals dat sinds 2017 bestaat, in strijd is met het recht op eigendom en het gelijkheidsbeginsel. Tot die tijd was het forfaitaire rendement voor iedereen gelijk. Vanaf 2017 is dit anders, omdat de heffing mede afhankelijk is van de omvang van het vermogen.

Alleen rechtsherstel indien forfaitaire rendement te hoog is

De Advocaat-Generaal  geeft verder aan dat de Hoge Raad in het arrest het volgende oordeelde: de huidige heffing in box 3 is alleen  strijd is met het Europees Recht als het forfaitaire rendement hoger is dan het werkelijk behaalde rendement. In alle overige gevallen is een forfaitair rendement dus wel bruikbaar.

Er moet volgens de Advocaat-Generaal dan ook rechtsherstel volgen voor degenen die aantonen dat het werkelijke rendement duidelijk minder bedraagt dan het forfaitaire rendement. Alleen voor dat deel dient een, naar het oordeel van de Advocaat-Generaal, redelijke op rechtsherstel gerichte compensatie te worden geboden. Bij geschillen kan dit worden voorgelegd aan de rechter, waarbij de Hoge Raad marginaal kan toetsen of de feiten correct zijn toegepast.

Mogelijke oplossingsrichtingen volgens de AG

Volgens de Advocaat-Generaal  zou voor de belastingheffing in box 3 uitgegaan kunnen worden van het werkelijk behaalde rendement, zoals netto dividend, rente en huur. Dit zonder aftrek van de financieringskosten. Het werkelijke rendement zou ook in onderling overleg vastgesteld kunnen worden. Een andere mogelijkheid is de wettelijke forfaits los te laten op spaargeld en overig vermogen.

Met betrekking tot de zaak zelf adviseert de Advocaat-Generaal  deze naar het gerechtshof te verwijzen en alleen voor de jaren vanaf 2017 te onderzoeken hoe het werkelijk behaalde rendement het beste belast kan worden.

Hoge Raad moet nog beslissen

Net zoals in alle andere zaken is het advies van de  Advocaat-Generaal  niet bindend. De Hoge Raad kan er dus van afwijken en beslist uiteindelijk zelf hoe het arrest betreffende de heffing van box 3 dient te worden toegepast. Het is nog niet bekend wanneer de Hoge Raad uitspraak zal doen. Wij houden u vanzelfsprekend op de hoogte.

Geschreven door:

Belastingadviseur Mariëlle Spuijbroek

mr. Mariëlle Spuijbroek

Partner en belastingadviseur