Werknemers werken gemiddeld zo’n drie uur in de week over, zo blijkt uit recent onderzoek. Ben je als werkgever verplicht om overwerk altijd te compenseren? De regels voor overwerk staan niet in de wet, maar zijn in de loop der jaren ontwikkeld door rechtspraak, gewoonten, bepalingen in cao’s, arbeidsovereenkomsten en arbeidsvoorwaardenreglementen. Er wordt gesproken over overwerk als een werknemer langer werkt dan de contractueel overeengekomen (of in de onderneming gebruikelijke) werktijd. Ook werknemers die parttime werken kunnen overwerk verrichten.

Compensatie voor overwerk?

Of overwerk moet worden gecompenseerd is afhankelijk van de gemaakte afspraken. De afspraken hierover worden meestal opgenomen in een individuele arbeidsovereenkomst of een cao. Ook nemen sommige werkgevers een overwerkregeling op in hun personeelshandboek (of arbeidsvoorwaardenreglement).

Compensatie in de vorm van tijd

Overwerk wordt niet altijd in geld gecompenseerd. Een compensatie in de vorm van tijd is ook mogelijk. In het geval van compensatie in de vorm van tijd, zou de werknemer recht kunnen hebben op evenveel (doorbetaalde) vrije tijd als de tijd die is overgewerkt.

Geen compensatie voor overwerk

In de arbeidsovereenkomst kan ook zijn bepaald dat de werknemer helemaal geen recht heeft op een vergoeding bij overwerk. In de praktijk komt dit vooral voor bij hogere (management)functies. Belangrijk hierbij is of een medewerker structureel meer dan een redelijk aantal overuren werkt of dat het incidenteel is. Als een medewerker structureel overwerkt, dan kan het zijn dat de overuren wel vergoed dienen te worden.

Een voorbeeld hiervan is een uitspraak van het Hof in 2012. Een financieel adviseur maakte wekelijks structureel meer uren dan de afgesproken veertig uur. In zijn arbeidsovereenkomst stond opgenomen dat ‘de aard en inhoud van de functie met zich mee brengen dat regelmatig meer uren gewerkt zullen moeten worden om tot een verantwoorde functie-uitoefening te komen en dat werkzaamheden tijdens avonden en op zaterdagen verricht dienen te worden. De hierna genoemde salarisvoorwaarden zijn hierop afgestemd.’

Toen de werknemer uit dienst ging, eiste hij dat zijn overuren werden uitbetaald. De kantonrechter wees dit verzoek af, maar Het hof oordeelde anders. Zij stelden anderhalf à twee uur per dag aan overwerk als inbegrepen in het salaris. De uren daarboven moest de werkgever uiteindelijk vergoeden.

Overuren compenseren in tijd of geld?

Bij uitbetaling in tijd kan de werknemer meer vrij nemen. De werkgever zal voor die tijd eventueel extra personeel moeten inhuren of personeel extra moeten laten werken. Dit is een nadeel voor werkgevers die met een vast rooster het jaar rond werken. Voor werkgevers die pieken en dalen in het aantal te werken uren hebben (bijvoorbeeld seizoensarbeid) is het uitbetalen van tijd-voor-tijd juist een voordeel. In dal-perioden kunnen de overuren dan worden ingezet. Het is dus bedrijfsafhankelijk of u uren beter in tijd of geld kunt uitbetalen. Wij kijken graag samen met u naar de beste oplossing in uw situatie.

Geschreven door:

HRM adviseur Marga de Bree

Marga de Bree RPP RADI

Arbeidsjuridisch adviseur