Nieuws en aandachtspunten op het vlak van sociale zekerheid voor zelfstandigen in België

Artikel
Advisering over België

Nieuws en aandachtspunten op het vlak van sociale zekerheid voor zelfstandigen in België

Artikel

Laatste update: 08 mei 2018
Gepubliceerd: 02 november 2016

Bent u ondernemer in België of heeft u een vestiging in België? Er zijn enkele wijzigingen doorgevoerd in het sociaal statuut (sociale zekerheid) voor zelfstandigen. Wij brengen u hier graag van op de hoogte.

Tijdstip van aansluiting

Tot op heden dienden beginnende zelfstandigen zich aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds, uiterlijk op de dag van de aanvang van de zelfstandige activiteit. Sinds 1 juli 2016 moet deze aansluiting nog vóór de aanvang van de activiteit te gebeuren. Wie als zelfstandige werkzaam is zonder aangesloten te zijn bij een sociaal verzekeringsfonds kan een boete verwachten van € 500 tot € 2.000.

Hoofdelijke aansprakelijkheid voor administratieve geldboeten

Voortaan is een zelfstandige niet alleen hoofdelijk aansprakelijk voor de betaling van de sociale bijdragen van zijn zelfstandige helper, maar ook voor de administratieve geldboeten die de zelfstandig helper verschuldigd is. Het gaat dan over geldboeten van € 500 tot € 2.000 per vastgestelde inbreuk. Een voorbeeld van een inbreuk is het niet aansluiten van een beginnende zelfstandige bij een sociaal verzekeringsfonds of het uitoefenen van een andere zelfstandige beroepsactiviteit dan waarvoor de zelfstandige helper is ingeschreven in de Kruispuntenbank voor Ondernemingen.

Rechtspersonen zijn al langer hoofdelijk aansprakelijk voor zowel de sociale bijdragen als de administratieve geldboeten die verschuldigd zijn voor hun "vennoten of mandatarissen".

Versoepeling aanvraag vermindering betaling sociale bijdragen

Sinds 2015 worden de sociale bijdragen voorlopig berekend op het beroepsinkomen van drie jaar geleden. Nadien volgt een regularisatie op basis van het beroepsinkomen van het lopende jaar. Als deze voorlopige bijdragen te hoog liggen, dan kan men een vermindering vragen op basis van het vermoedelijk inkomen van het lopende jaar. Hiervoor dient bewijs dat de vermindering rechtvaardigt voorgelegd te worden.

Tot voor kort was de richtlijn dat er per kalenderjaar een afzonderlijke aanvraag diende te gebeuren. Ondertussen heeft de FOD Sociale Zekerheid deze richtlijn versoepeld. Dat betekent dat er voortaan een aanvraag kan gedaan worden voor een, twee of drie kalenderjaren via hetzelfde aanvraagformulier. Men moet uiteraard wel bewijs over de vermindering van het inkomen aandragen over alle jaren waarvoor er een vermindering wordt gevraagd.

Een zelfstandig ondernemer zal echter jaarlijks een aanvraag moeten indienen omdat hij meestal geen bewijs over de vermindering van het inkomen over meerdere jaren kan aandragen.

Een niet betaalde mandataris daarentegen kan op basis van het verslag van de algemene vergadering of een kopie van de statuten een vermindering van de voorlopige bijdragen vragen voor drie opeenvolgende jaren.

Geen regularisaties na pensioen

Gaat u met pensioen en stopt u ook volledig als zelfstandige? Dan kan u een aanvraag indienen om na uw pensionering geen regularisaties meer te betalen. Tot en met 2014 betaalde u sociale bijdragen op uw beroepsinkomen van drie jaar daarvoor. Dat was een definitieve bijdrage, die niet meer aangepast werd. Sinds 2015 betaalt u eerst een voorlopige bijdrage op uw inkomen van drie jaar geleden. Na twee jaar volgt dan een regularisatie van deze bijdrage op basis van het beroepsinkomen van het bijdragejaar zelf.

Wanneer u met pensioen gaat, kan u een aanvraag indienen om geen regularisatiebijdragen meer te hoeven betalen. Dit kan enkel onder bepaalde voorwaarden:

  • U zet uw zelfstandige activiteit stop uiterlijk op de datum van uw pensionering
  • U doet een aanvraag tot verzaking aan de regularisaties vóór de ingangsdatum van uw pensioen;
  • De aanvraag slaat op de regularisatiebijdragen van het jaar van de pensionering én van de drie bijdragejaren daarvoor, voor zover deze bijdragen nog niet geregulariseerd zijn op de ingangsdatum van uw pensioen;
  • U heeft voor geen enkele van deze jaren een bijdragevermindering gekregen. Als dat wél het geval is, kan u nog afstand doen van deze vermindering. Maar u betaalt dan wel verhogingen. U zal dus moeten nagaan of deze kosten opwegen tegen het voordeel.

Let op: De aanvraag slaat zowel op de regularisatiebijdragen die u moet bijbetalen als op het geld dat u terug zou krijgen. U moet dus inschatten of het saldo voor de periode positief of negatief is.