Als u aangemerkt bent als fiscaal partner, dan kan dat gevolgen hebben voor uw aangifte inkomstenbelasting. U mag bepaalde inkomsten en aftrekposten vrij verdelen. Als u bijvoorbeeld een aftrekpost zoals de hypotheekrenteaftrek toekent aan de partner met het hoogste inkomen dat valt in een hogere belastingschijf, vindt aftrek plaats tegen een hoger tarief. De belastingteruggaaf zal daardoor ook hoger zijn.

De voordelen van fiscaal partnerschap voor box 3

Ook het vermogen in box 3 mag onderling verdeeld worden. Hiermee kan, indien een partner weinig of geen inkomsten heeft, toch de heffingskorting benut worden. Vanaf 1 januari 2017 is de belastingheffing in box 3 afhankelijk van de hoogte van het vermogen. Door het vermogen onder te verdelen kan elke partner gebruik maken van de laagste vermogensschuiven en dus lagere belastingheffing.

Fiscaal partnerschap kan echter ook nadelen hebben. Voor veel regelingen, zoals toeslagen, wordt het inkomen van fiscaal partners bij elkaar opgeteld. Het gezamenlijk inkomen is dan hoger, waardoor minder of geen toeslagen meer ontvangen worden. Ook bij bijvoorbeeld de giftenaftrek kan het fiscaal partnerschap nadelig uitpakken. Giften komen in aftrek als het minimaal 1% van het inkomen betreft. Bij fiscaal partnerschap gaat het om 1% van het gezamenlijke inkomen.

Wanneer bent u fiscaal partner?

Om te kunnen profiteren van de voordelen, of te kunnen anticiperen op de nadelen, is het dus van belang te weten wanneer u fiscaal partner van elkaar bent. Voor de inkomstenbelasting bent u automatisch elkaars partner indien:

  • U getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt;
  • U niet getrouwd of geregistreerd partner bent, maar als meerderjarigen op hetzelfde woonadres staat ingeschreven in de basisregistratie personen en tevens aan ten minste één van de volgende voorwaarden voldoet:
    • u bent samen een notarieel samenlevingscontract aangegaan;
    • u heeft samen een kind;
    • één van u heeft een kind, en de ander heeft dit kind erkend;
    • op uw adres staat een minderjarig kind van ten minste één van u ingeschreven, tenzij er sprake is van commerciële verhuur;
    • u woont in een opvanghuis of huis voor beschermd wonen via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en op uw adres staat een minderjarig kind van ten minste één van u ingeschreven, tenzij aan u beiden afzonderlijk de voorziening is toegekend en u samen verzoekt om geen fiscaal partners te zijn;
    • u bent aangemeld als pensioenpartner van elkaar;
    • u bent samen eigenaar van een eigen woning en woont hier ook beiden in;
    • u was vorig kalenderjaar reeds fiscaal partner van elkaar.

Let op!

  • Kinderen of ouders zijn slechts fiscaal partner als zij op 31 december van het jaar ervoor beiden ouder zijn dan 27 jaar.
  • Daarnaast moet uw partner in Nederland wonen of aangemerkt zijn als kwalificerend buitenlands belastingplichtige.

Indien u slechts een gedeelte van het jaar als partners wordt aangemerkt, wordt u ook als partner aangemerkt in de andere perioden van het kalenderjaar, voor zover u in die perioden op hetzelfde woonadres staat ingeschreven.

Opname verpleeg- of verzorgingshuis

Indien inschrijving op hetzelfde woonadres niet langer mogelijk is als gevolg van opname in een verpleeghuis of verzorgingshuis vanwege medische redenen of ouderdom, blijft het fiscaal partnerschap bestaan, zolang na het einde van die inschrijving op hetzelfde woonadres ten aanzien van geen van beiden een derde persoon als partner wordt aangemerkt. Het fiscaal partnerschap eindigt indien één van beiden door middel van een schriftelijke kennisgeving aan de Belastingdienst laat weten dat zij niet langer als partners willen worden aangemerkt.

In dit artikel hebben we met name benoemd wanneer u voor de inkomstenbelasting aangemerkt wordt als fiscale partners. Voor bijvoorbeeld de successiewet gelden voor samenwonenden / samenlevers andere regels. De financiële gevolgen van het al dan niet zijn van fiscaal partners kunnen groot zijn. Wilt u gaan samenwonen – samenleven neemt u dan gerust met ons contact op, zodat wij met u de fiscale consequenties in beeld kunnen brengen.

Geschreven door:

Belastingadviseur Dirk van Dorsselaer

mr. drs. Dirk van Dorsselaer

Partner en belastingadviseur