Familiebedrijven vormen een belangrijk onderdeel van de economie. In Nederland is circa 70% van alle bedrijven een familiebedrijf. Veel van deze familiebedrijven bouwen al generaties lang aan een onderneming die in het verleden door een eerdere generatie is gestart. Vanwege deze historische lijn, het opgebouwde vermogen en de geïnvesteerde tijd is een familiebedrijf een kostbaar bezit.

Het overdragen van een familiebedrijf is daarom niet alleen een financiële, maar vooral ook een emotionele beslissing. Dit leidt ertoe dat het maken van een plan om de onderneming over te dragen vaak op de lange baan wordt geschoven. Een begrijpelijke, maar niet verstandige keuze.

Tijd en aandacht

Het uitstellen van een dergelijke beslissing kan er toe leiden dat ziekte of andere omstandigheden dwingen tot het snel nemen van beslissingen. Het zal duidelijk zijn dat ook hier het spreekwoord ‘haastige spoed is zelden goed’ van toepassing is. Het onder tijdsdruk overdragen van een onderneming leidt veelal niet tot de meest optimale uitkomst.

Door voldoende tijd te nemen kan er aandacht worden geschonken aan de vele aspecten die een rol spelen bij de overdracht van een onderneming. Naast de financiële aspecten, zoals de prijs en de financiering, gaat het vooral ook om geheel andere vragen, zoals:

  • Is er binnen familiekring een geschikte opvolger?
  • Is een directeur in loondienst mogelijk een betere passende oplossing vanuit het perspectief van de onderneming?
  • Hoe worden eventuele andere kinderen die niet toetreden tot de onderneming financieel gecompenseerd?

Het juiste moment

Het moment voor een bedrijfsoverdracht binnen de familiekring is nu gunstig. De bedrijfsresultaten trekken weer aan, er bestaat over het algemeen een realistisch beeld omtrent prijsvorming en de financieringsrente ligt nog altijd op een historisch laag niveau.

Ook fiscaal is het klimaat voor een bedrijfsoverdracht momenteel (nog) gunstig. De huidige wetgeving kent fiscale faciliteiten waarop een beroep kan worden gedaan. De achterliggende gedachte van deze regelingen is dat het voortbestaan van een onderneming niet in gevaar mag komen door belastingheffing bij een bedrijfsoverdracht.

Deze bedrijfsopvolgingsregelingen staan echter onder druk. Regelmatig klinkt het geluid in de politiek dat deze regelingen een te groot voordeel bieden aan de overnemende generatie; de suggestie dat deze vervangen moeten worden door een betalingsregeling is al gehoord. De staatssecretaris van Financiën heeft laten weten dat er deze kabinetsperiode niets zal veranderen aan de regeling. Dit biedt uiteraard geen garanties voor de periode erna! Of wijzigingen in deze faciliteit voor de Nederlandse economie verstandig zijn valt overigens te betwijfelen. Familiebedrijven zijn van groot belang voor de werkgelegenheid in Nederland.

Bewustwording

Los van de politieke ontwikkelingen is het verstandig tijdig te starten met de voorbereidingen voor een bedrijfsoverdracht. Een dergelijk proces kent een doorlooptijd van toch al snel enkele jaren. Deze tijd is niet alleen nodig voor het uitwerken van de te nemen stappen, maar vooral voor de bewustwording bij beide generaties. Het overnemen van de verantwoordelijkheid is een grote stap. De praktijk leert dat het overdragen van het ‘stokje’ vaak minstens even lastig blijkt.