Fiscale eenheid

Maatregelen voor spoedreparatie fiscale eenheid in de vpb na uitspraak Europese Hof van Justitie

Artikel

Laatste update: 28 februari 2018
Gepubliceerd: 28 februari 2018

Het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ) heeft op donderdag 22 februari 2018, in navolging van de Advocaat-Generaal (A-G), geoordeeld dat het Nederlandse fiscale eenheidsregime in strijd is met de vrijheid van vestiging in de EU. Dit heeft mogelijk gevolgen voor uw aangifte vennootschapsbelasting 2017.

Invloed op mkb

De aangekondigde maatregelen raken alle fiscale eenheden en niet alleen internationaal opererende bedrijven. Ook het mkb krijgt dus met deze wetgeving te maken. Hoewel de impact van de renteaftrekbeperking – door de tegenbewijsmogelijkheid – zeer waarschijnlijk beperkt is, ontstaat er voor u wel een extra administratieve last. Er moet immers in kaart worden gebracht of de renteaftrekbeperking bij u speelt en waarom u aan de tegenbewijsmogelijkheid voldoet. Vanwege de terugwerkende kracht tot 25 oktober 2017 heeft de wetgeving al impact op uw fiscale positie in 2017.

Geen fiscale eenheid

Nederland heeft ervoor gekozen om de renteaftrekbeperking (en de andere vier maatregelen) in binnenlandse situaties toe te passen alsof er geen fiscale eenheid is. Deze reparatiemaatregelen worden in de komende paar maanden door het Parlement goedgekeurd. Hieronder behandelen wij de maatregel die volgens ons de grootste impact op u zal hebben.

Oordeel Hof van Justitie

Op 8 juli 2016 heeft de Hoge Raad in een tweetal procedures prejudiciële vragen gesteld aan het HvJ over de verenigbaarheid van het Nederlandse fiscale eenheidsregime voor de vennootschapsbelasting met de vrijheid van vestiging in de EU. Het HvJ oordeelt dat de Nederlandse fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting, in ieder geval voor wat betreft de renteaftrekbeperking bij grondslaguitholling, in strijd is met het EU-recht.

Spoedreparatiemaatregelen met terugwerkende kracht

Na de conclusie van de A-G op 25 oktober 2017 heeft de Staatssecretaris van Financiën reeds enkele spoedreparatiemaatregelen aangekondigd, die met terugwerkende kracht naar 25 oktober 2017 11.00 uur worden ingevoerd. De verwachting was dat d e Nederlandse belastinggrondslag anders zou worden uitgehold, met een budgettaire derving van enkele honderden miljoenen euro's per jaar tot gevolg.

De spoedreparatiemaatregelen moeten het verschil in behandeling tussen een binnenlandse situatie en een grensoverschrijdende situatie wegnemen. Hierbij wordt de binnenlandse situatie verslechterd.

Door deze reparatiemaatregelen moeten de volgende wettelijke bepalingen worden toegepast alsof geen sprake is van een fiscale eenheid:

  1. de renteaftrekbeperking ter voorkoming van grondslaguitholling;
  2. de deelnemingsvrijstelling voor kwalificerende beleggingsdeelnemingen;
  3. de renteaftrekbeperking bovenmatige deelnemingsrente;
  4. handel in verlieslichamen bij wijzigingen van belangen; en
  5. de afdrachtvermindering voor dooruitdeling van dividenden.

Bepaling 1: De renteaftrekbeperking ter voorkoming van grondslaguitholling

Omdat binnen het huidige fiscale eenheidsregime onderlinge geldleningen fiscaal niet zichtbaar zijn, was de renteaftrekbeperking bij grondslaguitholling niet aan de orde. Door de spoedreparatiemaatregelen wordt het hebben van een fiscale eenheid genegeerd. Dat betekent dat de rente niet aftrekbaar is, tenzij er tegenbewijs wordt geleverd.

Niet aftrekbaar

De renteaftrekbeperking ter voorkoming van grondslaguitholling bepaalt dat de rente op leningen fiscaal niet aftrekbaar is van de winst indien:

  • Deze (in)direct is verschuldigd aan een groepsvennootschap; en
  • Verband houdt met één van de volgende drie rechtshandelingen: een dividenduitkering, een kapitaalstorting of de verwerving van een deelneming.

Tegenbewijs

Door de spoedreparatiemaatregel zijn bovenstaande rechtshandelingen en de lening zichtbaar, waardoor de renteaftrekbeperking in beginsel van toepassing kan zijn. Gelukkig bestaat er de mogelijkheid om bewijs te leveren tegen deze renteaftrekbeperking. Deze tegenbewijsregelingen houden in dat de renteaftrekbeperking niet van toepassing is indien:

  • Aannemelijk wordt gemaakt dat de schuld en de manier waarop de schuld is verstrekt in overwegende mate zakelijk is.
  • Of aannemelijk wordt gemaakt dat er bij de vennootschap die de rente ontvangt per saldo een redelijke belasting wordt geheven (dus geen verliesverrekening en geen laag belast regime bij de geldverstrekker).

Veelvoorkomende situatie

Een veelvoorkomende situatie waar de renteaftrekbeperking opziet, is wanneer een geldlening door een verbonden lichaam van buiten de fiscale eenheid wordt verstrekt aan een groepsmaatschappij in de fiscale eenheid en deze groepsmaatschappij de ontvangen lening gebruikt om kapitaal te storten in een gevoegde dochtermaatschappij of om een andere deelneming aan te kopen. Doordat nu moet worden gehandeld alsof geen sprake is van een fiscale eenheid, kan het zo zijn dat u de betaalde rente niet meer van de fiscale winst af mag trekken. Hierdoor stijgt de belastbare winst en daarmee ook de te betalen vennootschapsbelasting, terwijl de rentebate wel belast is.

Daarnaast ziet de renteaftrekbeperking op de situatie waarin rente wordt betaald ter zake van schuldig gebleven dividend. Doordat nu moet worden gehandeld alsof geen sprake is van een fiscale eenheid, kan het ook in deze situatie zo zijn dat u de betaalde rente niet meer van de fiscale winst af mag trekken.

Overige maatregelen

Wij verwachten dat de overige maatregelen (2. t/m 5.) geen grote impact op het mkb hebben. Uiteraard houden wij u op de hoogte.

Meer informatie?

Heeft u vragen over de aangekondigde wijzigingen? Neem dan contact op met uw contactpersoon bij DRV. Wij zijn u graag van dienst.